ه . حيله اگر به شكل خروج از موضوعى به موضوعى ديگر باشد مانعى ندارد ، اما اگر به شكل زمين زدن غرض قطعى مولى باشد قطعاً اشكال دارد . حفظ غرض احتمالى لازم نيست ولى حفظ غرض قطعى به حكم « كل ما حكم به العقل حكم به الشرع » و اينكه « الواجبات الشرعية الطاف فى الواجبات العقلية » لازم است . اصوليين تفويت قدرت را اشكال مىكنند . 25 . مسائل لازمى كه بعداً بايد بحث كنيم : الف . اسلام چه چيز به جاى ربا گذاشته است ؟ رجوع شود به نمره 7 . ب . آيا تحريم مطلق ربا حتى رباى انتاجى مستلزم اين است كه نظام اقتصادى اسلامى يك نظام سوسياليستى باشد ؟ رجوع به نمره 8 ج . آيا از اينكه قرآن مطلق ربا را در مقابل صدقه گذاشته است مىتوان استنباط كرد كه در جاى همه رباها مىخواهد تعاون و قرضالحسنه بگذارد ؟ - نمره 9 د . چرا از نظر شيعه در معدود و مذروع ربا نيست ؟ ه . « بيع دين على من هو عليه بزيادة » را آيا مىتوان گفت ربا نيست زيرا اقراض نيست و ملاك حرمتى كه ما ذكر كرديم وجود ندارد ؟ - مسائل ربا ، شماره 8 و . مسأله تعجيل به نقصان كه فقها اشكال نمىكنند شايد از فروع شماره پيش است . رجوع شود به صفحه 457 همين يادداشتها . ز . چرا بيع كالى به كالى حرام است ، و آيا بيع دين سابق به دين سابق نيز حرام است ؟ ح . مقترض مىتواند از مقرض زياده بگيرد و اين ربا نيست . رجوع به نمره 14 ط . يكى از مشكلات ، اشكال بيع جَيّد به ردىء است با زياده كه احياناً مصداق صدقه است . آيا آيات صدقات رد نمىكند اين نظر را ؟ ى . اشكال بىجهت در معاوضه نان و آرد به مساوى - نمره 16 يا . چرا « كل مبيع تلف قبل قبضه فهو من مال بايعه » ؟ - نمره 17